Teraz bajty (3D). Informatyka dla szkoły podstawowej. Klasa 4

Opis założonych osiągnięć ucznia – przykłady wymagań na poszczególne 
oceny szkolne dla klasy 4

Autor: Grażyna Koba
MIGRA 2024

Przedstawiamy wymagania na poszczególne oceny szkolne dla klasy 4, uwzględniające zmiany wynikające z zawężenia podstawy programowej dla szkoły podstawowej na podstawie rozporządzenia MEN z 2024 roku:  Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej.

Spis treści
1. Komputer i programy komputerowe
2. Tworzenie rysunków
3. Programowanie
4. Tworzenie dokumentów tekstowych
5. Wyszukiwanie informacji w Internecie

1. Komputer i programy komputerowe 
Szczegółowe osiągnięcia wychowawcze
Uczeń:
•	przestrzega zasad bezpiecznej pracy przy komputerze,
•	jest odpowiedzialny za ogólny porządek na stanowisku komputerowym,
•	stosuje zasady zdrowej pracy przy komputerze, w tym planuje przerwy w pracy i rekreację na świeżym powietrzu,
•	przestrzega zasad korzystania z licencjonowanego oprogramowania,
•	potrafi uszanować pracę innych, m.in. nie usuwa plików i nie kopiuje ich bez zgody autora lub nauczyciela,
•	potrafi z zaangażowaniem argumentować zagrożenia wynikające z korzystania z niewłaściwych gier komputerowych, m.in. nie korzysta z gier zawierających elementy przemocy i okrucieństwa oraz nie nakłania kolegów do korzystania z takich gier.
Posługiwanie się komputerem i praca z programem komputerowym	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia przynajmniej trzy podstawowe zasady zachowania w pracowni komputerowej i przestrzega ich, m.in.: dba o porządek na stanowisku komputerowym
wymienia przynajmniej dwie podstawowe zasady zdrowej pracy przy komputerze i przestrzega ich, m.in.: planuje przerwy w pracy i ogranicza czas spędzany przy komputerze
posługuje się myszą i klawiaturą;
uruchamia programy korzystając z ikon na pulpicie;
potrafi poprawnie zakończyć pracę programu;
rozróżnia elementy okna programu;
pod kierunkiem nauczyciela wykonuje operacje w oknie programu	wymienia przynajmniej sześć podstawowych zasad zachowania w pracowni komputerowej i przestrzega ich
wymienia przynajmniej cztery podstawowe zasady zdrowej pracy przy komputerze i stosuje je w praktyce
uruchamia programy z wykazu programów w menu Start;
nazywa elementy okna programu;
wykonuje niektóre operacje na oknie programu;
według wskazówek nauczyciela wykonuje operacje w oknie programu;
wyjaśnia, co kryje się pod ikonami umieszczonymi na pulpicie	wymienia zasady zachowania w pracowni komputerowej i przestrzega ich
wymienia zasady zdrowej pracy przy komputerze i stosuje je w praktyce
omawia przeznaczenie elementów okna programu komputerowego;
wykonuje operacje na oknie programu; 
omawia sposoby korzystania z menu programu komputerowego;
pod kierunkiem nauczyciela pracuje z dwoma jednocześnie uruchomionymi oknami programów; samodzielnie wykonuje operacje w oknie programu;
zna wybrane skróty klawiaturowe	omawia zasady zachowania w pracowni komputerowej i przestrzega ich
omawia zasady zdrowej pracy przy komputerze i stosuje je w praktyce
wie, czym jest system operacyjny;
samodzielnie pracuje z dwoma jednocześnie uruchomionymi oknami programów; 
wyjaśnia różnice w korzystaniu z różnych menu programów komputerowych;
korzysta z menu kontekstowego; 
zna i stosuje podstawowe skróty klawiaturowe	omawia szczegółowo zasady zachowania w pracowni komputerowej i przestrzega ich
omawia szczegółowo zasady zdrowej pracy przy komputerze i stosuje je w praktyce;
wyszukuje w Internecie dodatkowe informacje na temat zdrowej pracy przy komputerze i prezentuje je przed grupą
omawia przeznaczenie elementów zestawu komputerowego;
potrafi samodzielnie odszukać i uruchomić wybrany program komputerowy;
potrafi wskazać podobieństwa i różnice w budowie różnych okien programów	
Praca z dokumentem komputerowym	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
tworzy prosty dokument komputerowy – rysunek, tekst;
pod kierunkiem nauczyciela zapisuje dokument w pliku, w folderze domyślnym	tworzy dokument komputerowy – rysunek, tekst;
pod kierunkiem nauczyciela zapisuje dokument w pliku we wskazanej lokalizacji	otwiera istniejący dokument z pliku zapisanego w określonym folderze;
modyfikuje dokument i samodzielnie zapisuje w pliku w wybranej lokalizacji	samodzielnie otwiera istniejący dokument z pliku zapisanego w określonym folderze;
przegląda dokument, zmienia i ponowne zapisuje pod tą samą lub inną nazwą w wybranej lokalizacji	podaje cechy charakterystyczne dokumentów komputerowych tworzonych w różnych programach komputerowych (np. Paint, Word)	
Pliki i foldery	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
z pomocą nauczyciela odszukuje zapisane pliki i otwiera je	wie, do czego służy folder Kosz i potrafi usuwać pliki;
potrafi odpowiednio nazwać plik;
odszukuje pliki w strukturze folderów;
potrafi tworzyć własne foldery	otwiera pliki umieszczone przez nauczyciela w wybranym folderze;
rozumie, czym jest struktura folderów; 
rozróżnia folder nadrzędny i podrzędny;
tworzy własne foldery, korzystając z odpowiedniej opcji menu	zna pojęcie „rozszerzenie pliku";
rozróżnia pliki tekstowe i graficzne po ich rozszerzeniach;
potrafi zmienić nazwę istniejącego pliku;
potrafi wybrać program do otwierania pliku z danym rozszerzeniem	swobodnie porusza się po strukturze folderów;
rozróżnia pliki programów po ich rozszerzeniach	

Najczęściej stosowane metody posługiwania się programami komputerowymi	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
do obsługi programów posługuje się głównie myszą (klika wymienione przez nauczyciela elementy: przyciski, ikony, opcje menu)	pracując z wybranym programem komputerowym, posługuje się myszą i klawiszami sterującymi kursorem, korzystając z pomocy nauczyciela;
pod kierunkiem nauczyciela korzysta ze Schowka do kopiowania, wycinania i wklejania: pliku, obrazu lub jego fragmentu, tekstu lub jego fragmentu	samodzielnie obsługuje programy za pomocą myszy i klawiszy sterujących kursorem;
korzysta ze Schowka do kopiowania, wycinania i wklejania: pliku, obrazu lub jego fragmentu, tekstu lub jego fragmentu;
na polecenie nauczyciela stosuje metodę przeciągnij i upuść	samodzielnie obsługuje programy za pomocą myszy, klawiszy sterujących kursorem i skrótów klawiaturowych;
samodzielnie korzysta ze Schowka do kopiowania, wycinania i wklejania: pliku, obrazu lub jego fragmentu, tekstu lub jego fragmentu;
samodzielnie stosuje metodę przeciągnij i upuść	omawia zasadę działania Schowka;
potrafi samodzielnie korzystać z poznanych metod w różnych programach komputerowych	

2. Tworzenie rysunków
Szczegółowe osiągnięcia wychowawcze
Uczeń:
•	słucha poleceń nauczyciela i systematyczne wykonuje ćwiczenia,
•	stara się samodzielnie odkrywać możliwości programów komputerowych,
•	rozwija indywidualne zdolności twórcze i wrażliwość estetyczną,
•	potrafi stosować komputer do podniesienia efektywności uczenia się,
•	potrafi odkrywać nowe obszary zastosowań komputera,
•	potrafi współpracować w grupie,
•	jest odpowiedzialny za powierzone zadania i zdyscyplinowany na lekcji.

Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – tworzenie rysunków w edytorze grafiki	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
omawia zalety i wady rysowania odręcznego i za pomocą programu komputerowego;
pod kierunkiem nauczyciela tworzy rysunek w prostym edytorze grafiki, stosując podstawowe narzędzia malarskie: Ołówek, Pędzel, Aerograf (Airbrush), Linia, Gumka
	wyjaśnia, do czego służy edytor grafiki;
tworzy rysunek w prostym edytorze grafiki, stosując podstawowe narzędzia malarskie: Ołówek, Pędzel, Aerograf (Airbrush), Linia, Gumka); 
tworzy rysunki składające się z figur geometrycznych (prostokątów, elips, okręgów);
pod kierunkiem nauczyciela wprowadza napisy w obszarze rysunku; 
pod kierunkiem nauczyciela wykonuje operacje na fragmencie rysunku: zaznacza, wycina, kopiuje i wkleja go w inne miejsce na tym samym rysunku	tworzy rysunki składające się z figur geometrycznych (prostokątów, elips, okręgów);
wspólnie z nauczycielem analizuje problem i przykład jego rozwiązania; 
rozwiązuje problem, korzystając z przykładowego rozwiązania;
wypełnia kolorem obszary zamknięte; stosuje kolory niestandardowe;
wprowadza napisy w obszarze rysunku; 
ustala parametry czcionki takie, jak: krój, rozmiar, kolor, pochylenie, pogrubienie, podkreślenie;
wykonuje operacje na fragmencie rysunku: zaznacza, wycina, kopiuje i wkleja go w inne miejsce na tym samym rysunku	samodzielnie wykonuje operacje na fragmencie rysunku: zaznacza, wycina, kopiuje i wkleja go do innego rysunku;
analizuje problem i przykład jego rozwiązania;
samodzielnie szuka sposobu rozwiązania wybranego problemu;
stosuje poznane metody komputerowego rysowania do tworzenia i modyfikowania rysunków	samodzielnie odszukuje opcje menu programu w celu wykonania konkretnej czynności; 
potrafi samodzielnie sformułować problem i go rozwiązać;
przygotowuje rysunki na konkursy informatyczne	

3. Programowanie
Szczegółowe osiągnięcia wychowawcze
Uczeń:
•	potrafi rozwiązywać proste zadania problemowe, wymagające logicznego myślenia,
•	potrafi wynieść korzyści ze stosowania właściwego oprogramowania (tu programu edukacyjnego) dla własnego rozwoju.
Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
pod kierunkiem nauczyciela 
korzysta z programu edukacyjnego przeznaczonego do tworzenia programów komputerowych; 
tworzy prosty program składający się z kilku poleceń;
steruje obiektem na ekranie (w przód, w prawo, w lewo)	podaje przykłady problemów, które można rozwiązać za pomocą komputera;
korzysta z programu edukacyjnego przeznaczonego do tworzenia programów komputerowych;
tworzy program sterujący obiektem na ekranie (w przód, w prawo, w lewo);
zapisuje program w pliku	tworzy proste programy, stosując podstawowe zasady tworzenia programów komputerowych;
korzystając z oprogramowania edukacyjnego, pisze polecenia sterujące obiektem na ekranie w przód, w lewo, w prawo i zmienia położenie obiektu o dowolny kąt;
stosuje odpowiednie polecenie do powtarzania wybranych czynności;
zapisuje w wizualnym języku programowania pomysły historyjek;
modyfikuje programy; objaśnia przebieg działania programów	pisze programy, korzystając z edukacyjnego języka programowania; 
stosuje podstawowe polecenia danego języka; 
stosuje powtarzanie tych samych czynności;
potrafi dobrać odpowiednie polecenia do rozwiązania danego zadania;
zapoznaje się z przykładowym problemem i analizuje sposób jego rozwiązania, korzystając z podręcznika; 
zapisuje w wizualnym języku programowania sytuacje warunkowe i zdarzenia;
testuje na komputerze programy pod względem zgodności z przyjętymi założeniami;
projektuje historyjki	potrafi samodzielnie znaleźć sposób rozwiązania podanego problemu;
samodzielnie tworzy trudniejsze programy; 
samodzielnie szuka sposobu rozwiązania postawionego problemu (zadania);
projektuje historyjki według własnych pomysłów i zapisuje je, korzystając z wybranego środowiska programowania;
bierze udział w konkursach informatycznych	

4. Tworzenie dokumentów tekstowych
Szczegółowe osiągnięcia wychowawcze
Uczeń:
•	słucha poleceń nauczyciela i systematyczne wykonuje ćwiczenia,
•	stara się samodzielnie odkrywać możliwości programów komputerowych,
•	potrafi stosować komputer do podniesienia efektywności uczenia się,
•	potrafi odkrywać nowe obszary zastosowań komputera,
•	potrafi współpracować w grupie,
•	jest odpowiedzialny za powierzone zadania i zdyscyplinowany na lekcji.

Rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem aplikacji komputerowych – opracowywanie tekstu w edytorze tekstu	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
pisze krótki tekst, zawierający wielkie i małe litery oraz polskie znaki diakrytyczne; 
porusza się po tekście za pomocą kursora myszy i klawiszy sterujących kursorem;
zaznacza fragment tekstu;
zmienia krój, rozmiar i kolor czcionki;
usuwa znaki za pomocą klawisza Backspace	wyjaśnia, do czego służy edytor tekstu;
porusza się po tekście za pomocą kursora myszy;
wyjaśnia pojęcia: wiersz tekstu, kursor tekstowy;
wie, jak się tworzy akapity w edytorze tekstu;
usuwa znaki za pomocą klawisza Backspace i Delete; 
wyrównuje akapity do lewej, do prawej, do środka;
zmienia krój, rozmiar i kolor czcionki	wyjaśnia pojęcia: akapit, wcięcie w tekście, parametry czcionki;
wspólnie z nauczycielem analizuje problem i przykład jego rozwiązania; 
rozwiązuje problem, korzystając z przykładowego rozwiązania;
prawidłowo stosuje spacje przy znakach interpunkcyjnych;
wyjaśnia pojęcia: strona dokumentu tekstowego, margines, justowanie;
justuje akapity;
wykonuje operacje na fragmencie tekstu: zaznaczanie, wycinanie, kopiowanie i wklejanie go w inne miejsce w tym samym dokumencie;
stosuje listy wypunktowane i numerowane	wie, jak ustawić odstęp po akapicie i interlinię;
analizuje problem i przykład jego rozwiązania;
samodzielnie szuka sposobu rozwiązania wybranego problemu;
samodzielnie wykonuje operacje na fragmencie tekstu: zaznaczanie, wycinanie, kopiowanie i wklejanie go w inne miejsce w tym samym dokumencie;
zna i stosuje podane w podręczniku zasady poprawnego redagowania tekstu;
stosuje kopiowanie formatu, wykorzystując odpowiednią opcję menu	samodzielnie wykonuje operacje na fragmencie tekstu: zaznaczanie, wycinanie, kopiowanie i wklejanie go do innego dokumentu;
potrafi samodzielnie sformułować problem i go rozwiązać;
pisze tekst, stosując poprawnie poznane zasady redagowania tekstu;
korzystając z Internetu i innych źródeł, wyszukuje informacje na temat e-booków	

5. Wyszukiwanie informacji w Internecie
Szczegółowe osiągnięcia wychowawcze
Uczeń:
•	potrafi świadomie korzystać z Internetu, 
•	jest odpowiedzialny za siebie i innych – potrafi z zaangażowaniem argumentować zagrożenia wynikające z niewłaściwego wyboru źródła informacji i samej informacji, m.in. nie wchodzi na strony obrażające godność osobistą, propagujące treści niezgodne z zasadami właściwego zachowania, zawierające obraźliwe i wulgarne teksty, propagujące przemoc, 
•	unika nawiązywania poprzez Internet kontaktów z nieznajomymi osobami,
•	stosuje zasady taktowanego zachowania w Internecie, m.in. przestrzega podstawowych zasad netykiety,
•	korzysta z cudzych materiałów w sposób zgodny z prawem.

Posługiwanie się komputerem i sieciami komputerowymi – wyszukiwanie informacji z wykorzystaniem Internetu	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia przykłady różnych źródeł informacji;
podaje przykłady niektórych usług internetowych;
potrafi uruchomić przeglądarkę internetową; wymienia niektóre zagrożenia ze strony Internetu	wyjaśnia, czym jest Internet i strona internetowa;
podaje i omawia przykłady usług internetowych; 
otwiera i przegląda wskazane strony internetowe w przeglądarce;
pod kierunkiem nauczyciela korzysta z wyszukiwarki internetowej	wyjaśnia, czym jest adres internetowy;
wymienia przeznaczenie poszczególnych elementów okna przeglądarki internetowej;
wymienia zagrożenia ze strony Internetu (m.in. strony obrażające godność osobistą, propagujące treści niezgodne z zasadami właściwego zachowania, zawierające obraźliwe i wulgarne teksty, propagujące przemoc, pomagające nawiązywać niewłaściwe kontakty)	wyjaśnia, czym jest hiperłącze;
omawia przeznaczenie poszczególnych elementów okna przeglądarki internetowej;
samodzielnie korzysta z wyszukiwarki internetowej; wyszukuje hasła w encyklopediach multimedialnych i słownikach	stosuje zaawansowane opcje korzystania z różnych wyszukiwarek internetowych;
korzysta z portali internetowych